Di Linh: Nhiều xã đạt chuẩn "văn hóa nông thôn mới" 
Ðến thời điểm này, Di Linh đã có 9/18 xã trên địa bàn đạt chuẩn “Xã văn hóa nông thôn mới” và huyện đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ đạt chuẩn cho các xã còn lại trong thời gian đến.
Người dân trong thôn Kaoquyl, xã Đinh Lạc, huyện Di Linh diễn văn nghệ đón mừng thôn đạt chuẩn văn hóa
Người dân trong thôn Kaoquyl, xã Đinh Lạc, huyện Di Linh diễn văn nghệ đón mừng thôn đạt chuẩn văn hóa

Diện mạo mới ở một thôn văn hóa
 
Sẽ rất ngạc nhiên cho những ai có một lần trở lại với Kaoquyl để chứng kiến sự đổi thay đầy tích cực của buôn làng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên vùng đất Đinh Lạc - Di Linh.
 
Thành lập năm 1976, Kaoquyl - 1 trong 11 thôn của xã Đinh Lạc, là một thôn thuần đồng bào dân tộc thiểu số gốc Tây Nguyên. Dù đến nay đã có một số hộ người Kinh vào đây sinh sống nhưng đại đa số người dân trong thôn vẫn là cộng đồng thuần dân tộc K’ho. Toàn thôn hiện có 340 hộ dân, trên 1.500 nhân khẩu, trong đó cộng đồng người đồng bào dân tộc là 323 hộ.
 
Cũng như bao thôn buôn trên đất Di Linh màu mỡ này, người dân nơi đây chủ yếu canh tác cà phê, trong tổng diện tích 328 ha của thôn đã có 135 ha cà phê, còn lại là rừng, ruộng lúa nước, các vùng đất trồng cây ngắn ngày; nhiều nhà dân nơi đây chăn nuôi gia súc. 
 
Vượt qua một thời khó khăn, Kaoquyl hôm nay đã là một buôn làng trù phú, nhờ giá cà phê ổn định trong những năm gần đây nên nhiều người xây được nhà mới khang trang. Điện đến từng nhà, số hộ nghèo trong thôn giảm nhanh, thu nhập bình quân tính trên đầu người năm 2016 của thôn đạt khoảng 22 triệu đồng/người. Và điều đáng nói, đây đã là một thôn đạt chuẩn văn hóa của xã Đinh Lạc từ tháng 9/2016.
 
Theo ông K’brop - Bí thư Chi bộ thôn, công cuộc xây dựng thôn văn hóa được phát động từ năm 2008 đến nay đã mang đến những điều hết sức tích cực cho Kaoquyl. Không chỉ là chuyện làm ăn, từ các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, chăm sóc cà phê, chăn nuôi, chuyển đổi vật nuôi, cây trồng cùng vươn lên làm giàu trên đất nhà; mà đó còn là chuyện cộng đồng chung tay xóa bỏ các tập tục lạc hậu trong ma chay, cưới hỏi, chăm sóc con cái, đau bệnh biết đưa người thân đi trạm xá, đi bệnh viện, biết áp dụng những cái mới, cái tiến bộ vào cuộc sống. Đó còn là việc phát huy tình làng nghĩa xóm, giúp nhau, chung sức góp hàng chục triệu đồng giúp những người có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn, bệnh tật trong thôn làm nhà. 
 
Cùng đó, người dân trong thôn đã chung tay đóng góp công sức cùng nguồn vốn nhà nước để bê tông hóa con đường làng cho sạch sẽ, không còn cảnh nắng bụi mưa lầy như trước, gần đây bà con còn đóng góp để bắc điện thắp sáng đường thôn ban đêm. Chính quyền thôn đã vận động mọi người cùng nhau nạo vét mương rãnh, cống thoát nước, phát quang bụi rậm, vận động mọi người không vứt rác ra đường, biết cách sử dụng nước sạch hợp vệ sinh...
 
Kaoquyl còn là một nơi có phong trào văn nghệ, thể dục thể thao mạnh trong xã Đinh Lạc. Thôn có 2 sân bóng đá rộng trên 5 nghìn m2 với 4 đội bóng đá hoạt động, chiều chiều khi rảnh các đội lại ra sân tranh tài; có sân bóng chuyền với 2 đội bóng của thôn. Thôn có 2 đội văn nghệ, trên 24 thành viên, thường xuyên tham gia các hoạt động của xã trong các dịp lễ, tết. “Thôn chúng tôi rất mừng khi đạt được chuẩn văn hóa” - K’brop mộc mạc. 
 
Chờ vốn đối ứng của Nhà nước 
 
Là một huyện có diện tích rộng, dân cư đông của Lâm Đồng, Di Linh hiện có 19 xã, thị trấn trên địa bàn, trong đó có 1 thị trấn - thị trấn Di Linh với 23 tổ dân phố và 18 xã còn lại với 184 thôn. 
 
Cùng với việc đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, gần đây trong quá trình xây dựng nông thôn mới, Di Linh cũng đang nỗ lực xây dựng “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới” và “Thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị” trên địa bàn - một trong những nội dung quan trọng trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đang phát động trong tỉnh hiện nay. 
 
Trong 3 tiêu chí để xây dựng xã văn hóa nông thôn mới, tính đến giữa năm 2017, toàn bộ 207 thôn - tổ dân phố của Di Linh đều đã hoàn thành tiêu chí 8 về hệ thống truyền thanh không dây và kết nối mạng toàn cầu - Internet. 
 
Với tiêu chí 6 về xây dựng nhà văn hóa cấp thôn - tổ dân phố, trong những tháng đầu năm 2017, người dân Di Linh đã đóng góp cùng với nguồn vốn đối ứng của Nhà nước để xây dựng được 6 nhà sinh hoạt cộng đồng, nâng số nhà văn hóa trong toàn huyện hiện nay lên 162/207 xã, thị trấn. Trong số này, có nhiều xã hầu như các thôn trong xã đều đã xây dựng được nhà văn hóa - sinh hoạt cộng đồng như xã Gia Bắc với 5/5 thôn, xã Tân Thượng 5/5 thôn, xã Gung Ré với 6/6 thôn, xã Tân Nghĩa với 10/10 thôn, xã Đinh Lạc với 11/11 thôn (trong đó có thôn Kaoquyl) và xã Hòa Bắc với 18/18 thôn. 
 
Trong tiêu chí 16 về số thôn được công nhận thôn văn hóa, huyện đến nay đã có 186/207 thôn - tổ dân phố được công nhận là thôn - tổ dân phố văn hóa, trong đó có 126 thôn - tổ dân phố được công nhận văn hóa 5 năm liên tục. Trong số này có những địa phương của huyện đạt chuẩn về tiêu chí 16 với toàn bộ số thôn - tổ dân phố đều đạt chuẩn văn hóa và đạt liên tục trong 5 năm liền như thị trấn Di Linh với 23/23 tổ dân phố, xã Tân Châu với 10/10 thôn.
 
Theo Phòng Văn hóa Thông tin huyện, công tác kiểm tra, bình xét, công nhận và công nhận lại danh hiệu thôn - tổ dân phố văn hóa được Ban chỉ đạo huyện tiến hành chặt chẽ, khách quan nhằm thúc đẩy phong trào phát triển có chiều sâu.
 
Tính đến thời điểm này, Di Linh đã có 9 xã đạt chuẩn “Xã văn hóa nông thôn mới” gồm Tân Châu, Tân Nghĩa, Gia Hiệp, Đinh Lạc, Gung Ré, Hòa Bắc, Hòa Ninh, Hòa Trung và Hòa Nam; riêng thị trấn Di Linh đã đạt chuẩn “Thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị”. Huyện hiện đang thúc đẩy các xã còn lại sớm hoàn tất các tiêu chí theo quy định để làm hồ sơ đề nghị công nhận. “Đã có nhiều thôn tại các xã còn lại trên địa bàn - nơi chưa có nhà văn hóa thôn vận động được dân đóng góp để xây, đặc biệt là trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa phương đang chờ vốn đối ứng của Nhà nước, khi có vốn thì sẽ xây dựng ngay” - bà Phạm Thị Yến, Phó phòng Văn hóa Thông tin Di Linh cho biết.
 
VIẾT TRỌNG - THI YÊN