Xây dựng nông thôn mới tiến chắc và nâng cao chất lượng các tiêu chí 
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn là vấn đề chiến lược mà tỉnh Lâm Đồng đặt ra trong quá trình phát triển KT-XH; trong đó nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện “tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với quá trình xây dựng nông thôn mới”. Bởi, hơn bao giờ hết thay đổi căn bản đời sống nông thôn theo hướng hiện đại góp phần giải “bài toán” thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa khu vực nông thôn và thành thị, nơi có hơn 70% cư dân Lâm Đồng sinh sống.
 
Trưng bày sản phẩm nông nghiệp trong xây dựng NTM. Ảnh: X.Trung
Trưng bày sản phẩm nông nghiệp trong xây dựng NTM. Ảnh: X.Trung
Nhìn lại kết quả thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn (NTM) năm qua có thể nhận thấy Lâm Đồng đã hoàn thành mục tiêu đặt ra. Kết quả đó là, bên cạnh các xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng các tiêu chí, các xã còn lại tăng 1,61 tiêu chí/xã so với năm trước. 
 
Xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH khu vực nông thôn luôn được lãnh đạo tỉnh quan tâm chỉ đạo thực hiện. Qua đó, Lâm Đồng đã ưu tiên sử dụng các nguồn vốn để đầu tư các công trình giao thông, thủy lợi, giáo dục, y tế… và các thiết chế văn hóa. Có thể nhận thấy những chuyển biến tích cực và đem lại hiệu quả trong quá trình triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH năm qua là cả số lượng cũng như chất lượng các công trình được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách và sự tham gia đóng góp của người dân. Theo đó, toàn tỉnh đã xây dựng mới và nâng cấp được 340 km đường và 48 m cầu thuộc hệ thống giao thông nông thôn, góp phần hoàn thành 90 xã, chiếm tỷ lệ 76,92% trong tổng số các xã đạt tiêu chí về giao thông. Đồng thời, nâng cấp, cải tạo, xây mới 76 công trình thủy lợi; thực hiện đầu tư gần 27,9 km kênh mương và 369 ao, hồ nhỏ theo phương thức “nhân dân làm công trình, nhà nước hỗ trợ ca máy” để đến nay có tới gần 144 ngàn ha, chiếm 59,17% diện tích đất gieo trồng chủ động nước tưới; góp phần hoàn thành 111 xã, chiếm 90,59% xã đạt tiêu chí NTM về thủy lợi. 
 
Bên cạnh đầu tư cho giao thông, thủy lợi, việc đầu tư các cơ sở vật chất khác như điện, trường học, cơ sở văn hóa, chợ nông thôn cũng cần phải có nguồn vốn đầu tư tương đối lớn. Và chỉ trong vòng một năm qua, toàn tỉnh đã đầu tư nâng cấp, cải tạo và xây dựng mới hơn 100 km đường điện trung và hạ thế, 87 trường học; 16 nhà văn hóa xã và 60 nhà văn hóa, khu thể thao, 4 chợ nông thôn… Qua đó, nâng tỷ lệ số xã đạt tiêu chí cơ sở vật chất trong bộ tiêu chí NTM tương đối cao trong tổng số 117 xã trên địa bàn Lâm Đồng. Cụ thể, hiện có 78 xã đạt tiêu chí về cơ sở vật chất trường học, 97 xã đạt tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa, 98 xã đạt tiêu chí chợ nông thôn, 95 xã đạt tiêu chi nhà ở dân cư, 111 xã đạt tiêu chí điện nông thôn và 117 xã đạt tiêu chí về bưu điện.
 
Nếu như cơ sở hạ tầng KT-XH là điều kiện cần thì việc tổ chức hoạt động sản xuất đi cùng việc giải quyết việc làm, giảm nghèo và an sinh xã hội là điều kiện đủ để làm thay đổi đời sống người dân khu vực nông thôn. Sự chuyển biến đó được thể hiện thông qua hàng loạt các biện pháp: nhân rộng mô hình sản xuất hiệu quả, hỗ trợ kỹ thuật, máy móc, vật tư và giống cây con các loại… sản xuất theo hướng ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao giúp người dân nâng cao thu nhập. Song song với việc kiện toàn các hình thức tổ chức sản xuất ở các hợp tác xã, tổ hợp tác, kinh tế trang trại, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp đã không ngừng nâng cao giá trị thu nhập trên một diện tích. Từ các biện pháp nêu trên, giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích bình quân của Lâm Đồng đã đạt 150 triệu đồng/ha/năm, đưa mức thu nhập bình quân đầu người đạt 50 triệu đồng, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 5,19%, trong đó hộ đồng bào dân tộc thiểu số còn 14,17%. Qua đó đến nay, có 105 xã đạt tiêu chí về thu nhập, chiếm 89,74%; 84 xã đạt tiêu chí về hộ nghèo, chiếm 71,80% và 91 xã đạt tiêu chí về hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả, đạt 77,78% trên tổng số xã trong toàn tỉnh. Mặt khác, lĩnh vực giáo dục, y tế cũng được nâng cao cả về chất lượng và số lượng; đáp ứng nhu cầu dạy và học; khám chữa bệnh của người dân. Do đó đã có 113 xã đạt tiêu chí giáo dục, đạt tỷ lệ 96,58% và 108 xã đạt tiêu chí về y tế, chiếm 92,3%.
 
Theo Ban chỉ đạo Chương trình xây dựng NTM tỉnh, chỉ tính riêng trong năm 2016, Lâm Đồng đã huy động tổng nguồn lực đầu tư xây dựng NTM lên đến gần 8.064 tỷ đồng. Trong đó, nguồn ngân sách nhà nước gần 1.119 tỷ đồng, chiếm 13,87%; vốn các tổ chức, doanh nghiệp hơn 164 tỷ đồng, chiếm 2,03%; vốn đóng góp của cộng đồng dân cư gần 273 tỷ đồng, chiếm 3,39%; vốn tín dụng 6.499 tỷ đồng, chiếm 80,60% và các nguồn vốn khác hơn 8,8 tỷ đồng, chiếm 0,11%. Với sự đầu tư nêu trên trong quá trình thực hiện xây dựng NTM, cho đến nay có 60 xã đạt chuẩn NTM, chiếm 51,28% tổng số xã - trong khi kế hoạch đề ra là 55 xã; 25 xã đạt từ 15 - 18 tiêu chí, 30 xã đạt từ 10 - 14 tiêu chí và chỉ còn 2 xã đạt dưới 10 tiêu chí NTM. Tính chung, bình quân các xã trong toàn tỉnh hiện đã đạt 16,61 tiêu chí/xã. Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng NTM tỉnh, mặc dù hoàn thành các mục tiêu đề ra, nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế đó là tiêu chí về môi trường đạt nhưng chưa thực sự bền vững; phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, hình thành mối liên kết tiêu thụ sản phẩm trong nông nghiệp còn nhiều khó khăn; thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn còn hạn chế, do đó chưa tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu sản xuất, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập. Vì vậy, bên cạnh việc tiếp tục đầu tư xây dựng các xã đạt tiêu chí NTM, các xã đã hoàn thành cần phải nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt và phấn đấu có thêm ít nhất 12 xã đạt 19/19 tiêu chí, nâng tổng số các xã đạt chuẩn NTM của tỉnh lên 72 xã, bình quân mỗi xã đạt trên 17,5 tiêu chí trong năm 2017.         
 
XUÂN TRUNG